islam w œwietle koranu i sunny jak rozumieli go salaf
podstawy islamu żydzi chrzeœcijanie historia islamu download ksišżki linki innowacje w islamie kobiety w islamie sunnah manhaj aqiidah allah wiara

 


W Imię Boga, Miłosiernego, Litościwego

Idżtihâd i Mudżtahîd

Opracował i tłumaczył z arabskiego: Abu Mûsa al-Albâni
Na polski tłumaczył: Abu Anas bin Marian

Idżtihâd, to według terminologii Uczonych dziedziny Usûl (podstaw): Wysiłek który Faqîh[1] dokonuje badając dowody po to aby dojść do wyroku Allâha w konkretnej kwestii. Osoba która jest do tego zdolna zwana jest mudżtahid.

Imâm Ibn Qudâmah (rahimahullâh) powiedział na temat warunków które taka osoba musi spełnić:

"Obszerna wiedza ogarniająca wyroki prawodawcze oparte o: Księgę, Sunnę, Konsensus, analogię, generalnie wpływy na wyrok, oraz pierwszeństwo jednych rzeczy nad innymi.

Odnośnie Księgi, następująca wiedza jest obowiązkowa:
Wiedza dotycząca wyroków: Pięćset wersetów. Nie jest obowiązkiem aby je wszystkie znać na pamięć, jednak trzeba wiedzieć gdzie się znajdują aby móc ich szukać gdy istnieje potrzeba.

Odnośnie Sunny:
Wiedza dotycząca hadisów prawodawczych. Nawet jeśli jest ich wiele, to są one ograniczone. Obowiązkiem jest posiadanie wiedzy o zniesionych (prawach) i tych które znoszą (inne prawa) w Księdze i Sunnie. Wystarczy świadomość, że to czym (mudżtahid) się posługuje jako dowód nie zostało zniesione. Musi on także wiedzieć, że hadith z którego korzysta jest autentyczny, a nie słaby. Może się o tym dowiedzieć posiadając wiedzę odnośnie osób przekazujących dany hadith[2], lub poprzez studiowanie autentycznych kolekcji w których tradenci zostali uznani za wiarygodnych przez imamów.

Odnośnie Konsensusu:
Wiedza o jego pozycji. Wystarczy że wie, iż kwestia w której wydaje wyrok jest kwestią w której istnieje konsensus, różnica opinii, bądź też czy jest to kwestia całkiem nowa.

Obowiązkiem jest także wiedza umożliwiająca dowodzenie i jej warunki.

Obowiązkiem jest także znajomość gramatyki oraz języka co ułatwia zrozumienie wypowiedzi arabów. Do tego należy, to co czyni czystą mowę, jawną, ogólną, prawdziwą, metaforyczną, rzeczywistą, specyficzną, jasną, niejasną, absolutną, ograniczoną, cytatem, sugestią, błędem gramatycznym lub oraz podtekstem."[3]      

Nie każdy idżtihâd jest prawdą

Imâm al-Dżuwaynî (rahimahullâh) powiedział:

"Nie jest dozwolone twierdzić, że każdy jeden kto wykonuje idżtihâd w podstawach ma rację[4], gdyż prowadzi to do tego, że uzna się iż ludzie zbłąkania z pośród chrześcijan, magów, i nie-muzułmanów mają rację." [5]

Szeich `Abdullâh al-Fawzân komentując słowa Imâma al-Dżuwayni powiedział:

"Nie jest właściwe aby twierdzić, że każdy kto wykonuje idżtihâd w kwestiach związanych z wiarą (Umûr-ul-´Aqâ’id) ma rację. Nie. Prawda jest jedna, i wszystko prócz niej jest kłamstwem. Niektórzy uczeni uznali nawet, że istnieje konsensus w tej kwestii."[6]

Idżtihâd nie zawsze jest dozwolony

Trzeba także być świadomym, że idżtihâd nie jest dozwolony we wszystkich dziedzinach. `Allâmah Muhammad Sultân al-Ma´sûmî (rahimahullâh) powiedział:

"Jasne i bezsprzeczne wersety głoszą, że Allâh (ta´âlâ) jest Prawodawcą religii, oraz że Jego Posłaniec (sal allahu `alejhi ła sallam) jest tym który obwieszcza.

»...do ciebie należy tylko obwieszczenie...« (42:48)

» Do Posłańca należy tylko obwieszczenie...« (5:99)

»...do ciebie należy tylko obwieszczenie posłannictwa...« (3:20)

Zatem filary religii ustalone są jedynie na podstawie tekstu z Księgi lub wyjaśnienia od Posłańca Allâha (sal allahu `alejhi ła sallam). Są one trzech rodzajów:

Pierwszy - wiara.

Drugi - akty czci, które są nieograniczone, lub ograniczone do czasu, miejsca, rodzaju lub ilości.

Trzeci - Nakazy religijne.

Wszelkie inne werdykty prawne ustalane są za pomocą idżtihâd, jeśli nie istnieje tekst który je porusza, ale pod warunkiem że [idżtihâd] prowadzi do korzyści i zapobiega szkodzie. Dlatego zastanów się, i nie znajdź się wśród ignorantów."[7]

Szeich Fawzî al-Atharî (hafidhahullâh) powiedział:

"Nie jest dozwolone osobie która wierzy w Allâha i Dzień Ostateczny aby dokonywała idżtihâd w kwestiach w których istnieje potwierdzony i jasny tekst w Księdze i Sunnie. Nakazane nam zostało abyśmy byli posłuszni Allahowi (subhanahu ła ta`ala) i Jego Posłańcowi (sal allahu `alejhi ła sallam) we wszystkich kwestiach, bez względu na to czy są to uczynki czy jest to wiara. Allâh powiedział (co znaczy):

» Słuchajcie Boga i Posłańca! Być może, doznacie miłosierdzia!« (3:132)

Powszechnie wiadomo, że nie jest dozwolone odwrócić się od tekstów Księgi i Sunny, i w zamian nakłonić się ku temu do czego prowadzi idżtihâd."[8]

przeczytaj także
> dozwolony i zakazny taqliid
> Ikhtilâf [różnice opinii]
> Czerpanie wiedzy od Uczonych
> Uczeń między dwoma skrajnościami


[1] Mężczyzna lub kobieta która posiada ogromną wiedzę o prawach Islamu, znając dowody z Koranu i Sunny. Do najsłynniejszych Imamów należą "cztery góry wiedzy"; Abû Hanîfah, Mâlik bin Anas, Muhammad bin Idrîs ash-Shâfi´î och Ahmad bin Hanbal (rahimahumullâh).

[2] Tzn. Jeśli wie czy dana osoba spełnia warunki aby została uznana za wiarygodną czy nie, czy słyszała hadith od swego poprzednika czy też nie, oraz inne kwestie które wpływają na to czy dany przekaz jest autentyczny czy nie.

[3] Rawdhat-un-Nâdhir, vol. 2, str. 334-336

[4] Warto także przypomnieć Hadith, który przekazał 'Amr bin al-`Âs od Proroka (sal allahu `alejhi ła sallam): "Gdy Hâkim (osoba której wolno dokonywać idżtihâd) osądzi na podstawie idżtihâd i dojdzie do prawy, otrzyma dwie nagrody. Jeśli osądzi na podstawie idżtihâd, lecz nie dojdzie do prawy, otrzyma jedną nagrodę." (Sahih; al-Buchârî, Muslim i inni)

[5] Sharh-ul-Waraqât, str. 263.]

[6] Sharh-ul-Waraqât, str. 266

[7] Hal al-Muslim mulzam bi Ittibâ´ Madhhab Mu´ayyin min al-Madhâhib al-Arb´ah?, sid. 57, Dâr-ul-Fath, 1416/1995.

[8] al-Adhwâ’ al-Athariyyah, str. 266-267, Maktabah al-Furqân, 1422/2001

 

:warszawa:   :jerozolima:   :kair:   :dubai:   :tajmahal:   :saba:   :medyna:   :mekka:
w   w   w   .   p   l   a   n   e   t   a   i   s   l   a   m   .   c   o   m